OBRAZY Z DZIECIŃSTWA

W pamięci dorosłych ludzi znajdują się różne obrazy z dzie­ciństwa. Utrwaliły się one dzięki sile uczuć, a ta wynikała ze zna­czenia, jakie dla konkretnego dziecka miało określone przeżycie. Dobrze wiemy, że dzieci (jak w ogóle ludzi) cechuje nie tylko różny poziom wrażliwości, ale też na takie samo zdarzenie mogą one re­agować w odmienny sposób. Nasza pamięć… Czytaj więcej »

DZIECI WE WSPÓŁCZESNYM ŚWIECIE

 Niech nas nie gorszy ówczesna uczuciowa obojętność wobec dzieci, których życie było wówczas kruche, niezależnie od woli ro­dziców. Raczej pomyślmy o współczesnym nam świecie, w którym dzieci bywają zaniedbywane, porzucane i maltretowane — niekiedy zdarza się to także w pobliżu nas. A w przestrzeni od nas odległej wciąż jeszcze się zdarza, że dzieci są porywane… Czytaj więcej »

PRZEJŚCIOWY ETAP ROZWOJU

Nam, współczesnym rodzicom, wydaje się to wręcz niezrozumia­łe, że aż do XVII wieku dzieciństwo było uważane za niewiele zna­czący, przejściowy etap rozwoju człowieka. I że bardzo duża śmier­telność dzieci przyczyniała się do luźnych więzi z nimi. Bo skoro powszechnie uważano, że nikłe są szanse na przeżycie dziecka, to i żal po stracie był niewielki. Znane… Czytaj więcej »

JAKO WŁASNOŚĆ RODZICÓW

Pomimo wciąż poszerzanej i pogłębianej wiedzy, dziecko nadal jest ujmowane jako własność rodziców — aż do drugiej połowy XX wieku, kiedy to na fali humanizmu wyłonił się problem praw dziec­ka. Nie wszyscy dorośli akceptują zmiany w rozumieniu godno­ści dziecka i jego praw, toteż do chwili obecnej równolegle istnieją dwie orientacje stosunku dorosłych do dzieci: orientacja… Czytaj więcej »

KOLEJNY WIZERUNEK DZIECKA

Kolejny wizerunek dziecka występuje w XV wieku, wraz z kon­cepcją rozkosznego dzieciństwa. Coraz częściej dziecko jest w sztu­ce przedstawiane jako istota pełna uroku, a w XVII wieku z regu­ły zajmuje na obrazach uprzywilejowane miejsce. Jednak tak naprawdę dzieciństwo jako okres rozwoju, jakiemu podlega każdy człowiek, wyłania się z historii dopiero w XVIII wie­ku. Wtedy bowiem zainteresowanie… Czytaj więcej »

TYPY DZIECKA W SZTUCE

Najpierw były to dzieci-anioły, a ściślej, początkowo anioły miały postać młodzieńców. Drugim w historii sztuki typem dziecka było Dzieciątko Jezus. Ale i postać Jezuska najpierw przypominała ma­łego dorosłego i dopiero później zaczęła w ubiorze i ekspresji na­bierać cech charakterystycznych dla dzieciństwa. Dzieciątko było owinięte pieluszką lub ubrane w koszulkę, przytulało się do swojej mamy, będącej… Czytaj więcej »

MYŚLI NA DZIEŃ DZIECKA

Gdy nasze dzieci radośnie świętują swój dzień, a dorośli cieszą się razem z nimi i są szczęśliwi, jeżeli udało im się ten dzień uczynić wyjątkowym, zapełnić atrakcjami, barwą i dźwiękiem, ru­chem i śmiechem, zapachem i smakiem — to dalecy jesteśmy od my­śli, że kiedyś nie było okresu życia, jaki nazywamy dzieciństwem. W malarstwie i rzeźbie, będących… Czytaj więcej »

OBSERWOWANIE PTAKÓW

W wypowiedziach chłopców też jest czyta­nie, ponadto nie zostały pominięte ani komputer i telewizor, ani za­bawa. Natomiast niezwykłym sposobem radzenia sobie ze smutkiem jest obserwowanie ptaków, a także wskakiwanie w kałużę. Nie sądzę, aby rzeczywiste zachowania dzieci odbiegały od tego, co mówiły. Z tym, że zapewne i chłopcy chętnie sięgnęliby do czeko­ladek, a dziewczynki do telewizora.… Czytaj więcej »

SPOSOBY CHŁOPCÓW

A teraz chłopcy: Rafał, piętnaście lat: „Czytałbym ciekawą książkę” (bo Rafałek jest intelektualistą).Łukasz, jedenaście lat: „Włączyłbym komputer lub telewizor” (no pewnie, tak postąpiłaby większość chłopaków).Lutek, dziesięć lat: „Obserwowałbym, jak ptaki zjadają okrusz­ki” (Lutek bardzo lubi karmić ptaszki, dostały od niego nawet mar- cińskiego rogala).Kuba, siedem lat: „Trzeba wyjść na dwór i się bawić” (oj Kubu­siu, tylko… Czytaj więcej »

NA POCIESZENIE

Ola, dziewięć lat: „Czytałabym ulubioną książkę, najlepiej weso­łą, i jadłabym czekoladę” (Oleńko — a nie pisałabyś wierszy? Tak bardzo mi się podobają Twoje wierszyki).Iga, też dziewięć lat: „Usiadłabym z gazetkami «Witch» i czeko­ladkami — musiałoby być po obiedzie — i sobie bym oglądała i czy­tała” (Iga lubi bajki z czarownicami — bo witch to czarownica.… Czytaj więcej »